Daarnaast moeten ze bij het Centraal Schriftelijk Examen (CSE) voor alle vakken gemiddeld een voldoende staan.

De nieuwe eisen gelden vanaf 2012 en 2013, blijkt uit een nog vertrouwelijk voorstel van staatssecretaris Van Bijsterveldt (Onderwijs). Hoewel er nog geen definitief besluit is genomen, wil het ministerie met strengere examens de doorstroom naar het hoger onderwijs verbeteren. Hogescholen en universiteiten klagen nu over het slechte taal- en rekenniveau van nieuwe studenten.

De Onderwijsraad adviseerde vorig jaar om van scholieren voldoendes voor alle drie de basisvakken (Nederlands, Engels en wiskunde ) te eisen. Onderwijsorganisaties wezen dat voorstel af. De gevolgen zouden dramatisch zijn, want nog geen 70 procent van de leerlingen zou dan slagen.

Ook het nieuwe voorstel van Van Bijsterveldt krijgt kritiek. Vakdocenten houden rekening met een dalend slagingspercentage. De Onderwijsraad becijferde dat 10 tot 16 procent van de scholieren zou zakken als ze zowel voor Nederlands als Engels een voldoende moeten halen.

De VO-raad is faliekant tegen het voorstel. Voorzitter Sjoerd Slager: 'Dit zijn voorbarige plannen en we vrezen voor onbedoelde effecten. Veel kinderen met talent kunnen door deze maatregel nooit het niveau van onderwijs halen dat voor hen nu wel haalbaar is. Dat noem ik verspilling van talent.'

Een woordvoerder van vakbond CNV Onderwijs en vakdocenten zijn gematigd positief. 'Ik begrijp dat je iets wilt doen aan de zesjescultuur,  zegt CNV-voorzitter Michel Rog. 'Maar we hebben ook geconstateerd dat er vooral problemen zijn met de schoolexamens. Daar zou ik eerder maatregelen nemen.' 

Ook daarin voorziet het voorstel: de cijfers van schoolexamens mogen niet meer dan een punt hoger zijn dan van het CSE. De woordvoerder van Van Bijsterveldt noemt de kritiek op de plannen voorbarig. 'We bestuderen nog alle opties.'